Bilindiği üzere vergi
mevzuatımızda, çeşitli sebeplerle değeri
düşen ya da zayi olan emtia ile maliyet bedellerinin hesaplanmasının olağan
olmadığı hurda veya ıskarta gibi kıymetlerin emsal bedeli ile
değerleneceği(kayba uğrayan kısmın gider olarak dikkate alınabileceği) hususunu
düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 278. maddesi mevcut bulunmaktadır.
“Kıymeti düşen mallar”
başlıklı mezkur 278. maddeye göre, “Yangın,
deprem ve su basması gibi âfetler yüzünden veyahut bozulmak, çurumek, kırılmak,
çatlamak, paslanmak gibi haller neticesinde iktisadı kıymetlerinde önemli bir
azalış vâki olan emtia ile maliyetlerinin hesaplanması mûtat olmıyan hurdalar
ve döküntüler, üstupu, deşe ve ıskartalar emsal bedeli ile değerlenir.” Bu
neviden emtiaların da emsal bedeli esası uyarınca(VUK md. 267) ortalama fiyat
esası ve maliyet bedeli esası ile değerlenmesi mümkün olmadığından(çünkü
kıymeti düşen mallar ile kıymeti düşmeden önceki mallar aynı nevi ve cins olma
özelliğini kaybetmiştir.) takdir komisyonu kararı(takdir esası) ile
değerlenmesi gerekmektedir.
